Το καλοκαίρι φέρνει διακοπές, θάλασσα και υψηλές θερμοκρασίες, αλλά για αρκετούς ανθρώπους συνοδεύεται και από πιο συχνά επεισόδια ουρολοίμωξης. Το φαινόμενο δεν είναι αποκλειστικά θερινό, όμως ορισμένες συνήθειες της εποχής μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο, ιδιαίτερα στις γυναίκες.
Η επαρκής ενυδάτωση, η αποφυγή της παρατεταμένης παραμονής με βρεγμένο μαγιό και η τακτική ούρηση είναι τρία από τα βασικά σημεία που ξεχωρίζουν οι ειδικοί. Όπως επισημαίνει ο κ. Δημήτριος Παπαδόπουλος, Διευθυντής Ουρολόγος του Metropolitan Hospital, η πρόληψη στηρίζεται σε απλές κινήσεις που μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Το ζήτημα αποκτά σημασία ακριβώς επειδή οι καλοκαιρινές συνήθειες μεταβάλλονται: περισσότερη ζέστη, περισσότερος χρόνος εκτός σπιτιού και συχνά λιγότερη προσοχή στη λήψη υγρών ή στην έγκαιρη χρήση της τουαλέτας. Αυτό είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο η ουρολοίμωξη βρίσκει ευκολότερα έδαφος.
Τι είναι η ουρολοίμωξη και ποιοι νοσούν συχνότερα
Ουρολοίμωξη είναι η λοίμωξη που προκαλείται από μικροοργανισμούς σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού συστήματος: στην ουρήθρα, την ουροδόχο κύστη, τους ουρητήρες ή τους νεφρούς. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, όπως αναφέρει ο κ. Παπαδόπουλος, υπεύθυνο είναι το βακτήριο Escherichia coli (E. coli), το οποίο υπάρχει φυσιολογικά στο έντερο και μπορεί να μεταφερθεί στην ουρήθρα.
Η πιο συχνή μορφή είναι η κυστίτιδα, δηλαδή η λοίμωξη της ουροδόχου κύστης. Εμφανίζεται πολύ συχνότερα στις γυναίκες, επειδή η γυναικεία ουρήθρα είναι μικρότερη και διευκολύνει την είσοδο των μικροβίων στην κύστη.
Γιατί το καλοκαίρι ευνοεί τις ουρολοιμώξεις
Οι υψηλές θερμοκρασίες από μόνες τους δεν προκαλούν ουρολοίμωξη. Δημιουργούν όμως συνθήκες που μπορούν να ευνοήσουν την εμφάνισή της, ειδικά όταν συνυπάρχουν παράγοντες της καθημερινότητας που πιέζουν το ουροποιητικό σύστημα.
Αφυδάτωση και μειωμένη παραγωγή ούρων
Τους θερινούς μήνες ο οργανισμός χάνει περισσότερα υγρά μέσω της εφίδρωσης. Αν η πρόσληψη νερού δεν είναι επαρκής, η παραγωγή ούρων μειώνεται.
Η συχνή ούρηση λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός απομάκρυνσης των μικροβίων από το ουροποιητικό σύστημα. Όταν τα ούρα είναι λιγότερα και πιο συμπυκνωμένα, τα βακτήρια έχουν περισσότερες πιθανότητες να εγκατασταθούν και να πολλαπλασιαστούν στην ουροδόχο κύστη.
Βρεγμένο μαγιό και παρατεταμένη υγρασία
Η πολύωρη παραμονή με βρεγμένο μαγιό δεν αποτελεί από μόνη της αιτία ουρολοίμωξης. Ωστόσο, η υγρασία μαζί με τη ζέστη μπορούν να δημιουργήσουν περιβάλλον που ευνοεί τον ερεθισμό της ευαίσθητης περιοχής και την ανάπτυξη μικροβίων, ιδιαίτερα σε άτομα με συχνές υποτροπές.
Γι’ αυτό συνιστάται, όταν είναι εφικτό, η αλλαγή σε στεγνό μαγιό μετά το μπάνιο.
Καθυστέρηση της ούρησης στην παραλία
Πολλοί αποφεύγουν τις τουαλέτες στην παραλία ή σε χώρους αναψυχής και αναβάλλουν την ούρηση για ώρες. Η παρατεταμένη παραμονή των ούρων στην κύστη διευκολύνει τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων και αυξάνει τον κίνδυνο λοίμωξης.
Η κύστη, όπως σημειώνει το ιατρικό κείμενο, καλό είναι να αδειάζει τακτικά, χωρίς αναβολές.
Πρακτικά μέτρα πρόληψης στην καθημερινότητα
Η μείωση του κινδύνου βασίζεται σε απλές συνήθειες που μπορούν να εφαρμοστούν εύκολα μέσα στην ημέρα:
- Πίνετε αρκετό νερό, ιδιαίτερα όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες.
- Μην αναβάλλετε την ούρηση όταν υπάρχει ανάγκη.
- Αλλάζετε το βρεγμένο μαγιό με στεγνό, ειδικά αν μένετε για πολλές ώρες στην παραλία.
- Προτιμήστε βαμβακερά εσώρουχα και άνετα ρούχα.
- Φροντίστε για καλή υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής, αποφεύγοντας όμως την υπερβολική χρήση ισχυρών αντισηπτικών προϊόντων που μπορεί να διαταράξουν τη φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα.
- Μετά την κολύμβηση και μετά την άσκηση, αλλάζετε τα βρεγμένα ή ιδρωμένα ρούχα όσο πιο σύντομα γίνεται.
Σε άτομα με υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, ο θεράπων ιατρός μπορεί να προτείνει επιπλέον προληπτικά μέτρα. Ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρει επίσης ότι ορισμένες μελέτες δείχνουν πως προϊόντα που περιέχουν cranberry ενδέχεται να συμβάλουν στη μείωση των υποτροπών σε ορισμένες γυναίκες, χωρίς όμως να αποτελούν θεραπεία ή να αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση.
Τα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Τα πιο συχνά συμπτώματα μιας ουρολοίμωξης είναι η έντονη ή συχνή ανάγκη για ούρηση, το κάψιμο ή τσούξιμο κατά την ούρηση, ο πόνος ή το βάρος χαμηλά στην κοιλιά, τα θολά ή δύσοσμα ούρα και η παρουσία αίματος στα ούρα.
Αν η λοίμωξη επεκταθεί στους νεφρούς, μπορεί να εκδηλωθούν υψηλός πυρετός, ρίγος, πόνος στη μέση ή στα πλευρά και έντονη κακουχία. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται ουρολόγος
Ο κ. Παπαδόπουλος τονίζει ότι τα συμπτώματα ουρολοίμωξης δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με αυτοδιάγνωση ή με αυθαίρετη λήψη αντιβιοτικών. Η σωστή διάγνωση βασίζεται στην κλινική εκτίμηση και, όταν χρειάζεται, στη γενική εξέταση και καλλιέργεια ούρων, ώστε να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν, εμφανίζονται ξανά και ξανά, συνοδεύονται από πυρετό ή εκδηλώνονται κατά την εγκυμοσύνη, σε άνδρες ή σε άτομα με χρόνιες παθήσεις.
Το επόμενο βήμα, όταν υπάρχουν ενοχλήματα, είναι η έγκαιρη αξιολόγηση από ουρολόγο. Σύμφωνα με τον κ. Παπαδόπουλο, αυτός είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για σωστή διάγνωση και θεραπεία, ειδικά σε μια περίοδο όπως το καλοκαίρι, όπου οι συνθήκες μπορούν να ευνοήσουν τις υποτροπές.
