Η νέα επιστημονική ανακοίνωση της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας δίνει μια πιο καθαρή εικόνα για τον καφέ και την καρδιά: για τους περισσότερους ενήλικες, η κατανάλωση έως 400 mg καφεΐνης την ημέρα, δηλαδή έως πέντε φλιτζάνια καφέ, θεωρείται ασφαλής.
Το κείμενο, που δημοσιεύθηκε στο «Circulation», δεν περιορίζεται μόνο στο αν ο καφές επιτρέπεται ή όχι. Συγκεντρώνει τα πιο πρόσφατα δεδομένα για το πώς επηρεάζει την υπέρταση, τη χοληστερόλη, τον διαβήτη τύπου 2, τη στεφανιαία νόσο, το εγκεφαλικό επεισόδιο, την καρδιακή ανεπάρκεια και την κολπική μαρμαρυγή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εικόνα είναι μάλιστα ευνοϊκή: ο σκέτος καφές φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο, αρκεί να μην συνοδεύεται από πρόσθετα υλικά που αλλάζουν το προφίλ του ροφήματος.
Τι δείχνουν τα δεδομένα για τον σκέτο καφέ
Με βάση τα τελευταία ερευνητικά ευρήματα που εξετάστηκαν, η ημερήσια πρόσληψη έως 400 mg καφεΐνης —δηλαδή 3 έως 5 φλιτζάνια απλού μαύρου καφέ των 240 ml— θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες, εφόσον ο καφές δεν περιέχει σάκχαρα, γλυκαντικά, αρώματα ή πρόσθετα υλικά.
Η κατανάλωση καφέ χωρίς ζάχαρη, σιρόπι ή κρέμα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και ορισμένων διαταραχών του καρδιακού ρυθμού.
Σε τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες, ο καφές έχει συσχετιστεί με μικρότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, αλλά και με αυξημένη συχνότητα πρόωρων κοιλιακών συσπάσεων (PVCs).
Όρια, ανοχή και άμεσες επιδράσεις της καφεΐνης
Η ανακοίνωση υπογραμμίζει ότι η συστηματική κατανάλωση καφέ μπορεί να οδηγήσει ορισμένους ανθρώπους σε ανοχή σε υψηλότερα επίπεδα καφεΐνης. Άλλοι, αντίθετα, εμφανίζουν έντονες αντιδράσεις ακόμη και όταν λαμβάνουν μικρές ποσότητες.
Βραχυπρόθεσμα, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, του σακχάρου στο αίμα και της εγρήγορσης. Σε ορισμένα άτομα μπορεί επίσης να εμφανιστούν αίσθημα παλμών ή διαταραχές του ύπνου.
Γιατί τα ενεργειακά ποτά αντιμετωπίζονται διαφορετικά
Η υψηλότερη πρόσληψη καφεΐνης, όπως αυτή που παρατηρείται στα ενεργειακά ποτά και ιδιαίτερα στα συμπυκνωμένα energy shots, ενδέχεται να έχει επιβλαβείς επιδράσεις στην καρδιά. Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για αυξημένο κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης και ακανόνιστου καρδιακού ρυθμού.
Οι συγγραφείς εξηγούν επίσης ότι η μελέτη της επίδρασης της καφεΐνης στο καρδιαγγειακό σύστημα δεν είναι εύκολη. Στις περισσότερες έρευνες, η βασική πηγή καφεΐνης είναι ο καφές, άρα οι παρατηρούμενες καρδιαγγειακές επιδράσεις μπορεί να οφείλονται και σε άλλες ενώσεις του ροφήματος.
Πειραματικές μελέτες δείχνουν ότι ορισμένες από αυτές τις ενώσεις διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, κάτι που ίσως εξηγεί μέρος των ευεργετικών επιδράσεων του καφέ.
Τα πρόσθετα στον καφέ και οι πηγές καφεΐνης πέρα από το φλιτζάνι
Εξίσου δύσκολο είναι να ξεχωρίσει κανείς τη δράση της καφεΐνης από τα συστατικά που συχνά προστίθενται στον καφέ, όπως ζάχαρη, σιρόπι, γάλα ή κρέμα. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, αυτές οι προσθήκες μπορεί να περιορίζουν τα πιθανά οφέλη του ροφήματος.
Οι περισσότερες διαθέσιμες μελέτες είναι μελέτες παρατήρησης, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν να αποδείξουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος.
Πέρα από τον καφέ, σημαντικές πηγές καφεΐνης είναι το τσάι, η σοκολάτα, τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά, καθώς και ορισμένα μη συνταγογραφούμενα ή συνταγογραφούμενα φάρμακα. Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για άλλα προϊόντα με καφεΐνη, ώστε να αποσαφηνιστεί τόσο η περιεκτικότητά τους όσο και ο αντίκτυπός τους στην καρδιαγγειακή υγεία.
Τι μένει να φανεί για τσάι, αναψυκτικά και συμπληρώματα
Οι συγγραφείς της ανακοίνωσης ζητούν περισσότερες μελέτες για να αξιολογηθούν οι επιδράσεις διαφορετικών πηγών καφεΐνης, όπως το τσάι, τα αναψυκτικά, τα ενεργειακά ποτά και τα συμπληρώματα διατροφής. Με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, το τσάι, όπως και ο καφές, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής, καρδιακής ανεπάρκειας και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Αντίθετα, τα ενεργειακά ποτά, οι μπάρες και τα συμπληρώματα καφεΐνης συχνά περιέχουν πρόσθετα συστατικά που ενισχύουν την απορρόφηση της καφεΐνης, επιταχύνουν τη δράση της και ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών.
