Η κλιματική κρίση δεν περιορίζεται πλέον στη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), αλλάζει και το πεδίο των κινδύνων για τη δημόσια υγεία, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και οι παρατεταμένοι καύσωνες ευνοούν μικροοργανισμούς, έντομα και παράσιτα που συνδέονται με νοσήματα.
Η έκθεση του ευρωπαϊκού οργανισμού περιγράφει ένα περιβάλλον όπου ορισμένες λοιμώξεις μπορούν να διαρκούν περισσότερο και να εξαπλώνονται σε ευρύτερες περιοχές της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στα συστήματα υγείας, την ώρα που οι πολίτες καλούνται να προσαρμοστούν σε πιο επίμονες θερμές περιόδους.
Τα τρόφιμα αλλοιώνονται πιο εύκολα στον καύσωνα
Στις ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες, τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται ευκολότερα στα τρόφιμα. Γι’ αυτό και, όπως σημειώνει το ECDC, αυξάνεται ο κίνδυνος τροφικών δηλητηριάσεων κατά τους θερινούς μήνες.
Για να μειωθεί η πιθανότητα μόλυνσης, ο οργανισμός συστήνει σχολαστικό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, σωστή συντήρηση των τροφίμων και πλήρες μαγείρεμα, ιδιαίτερα στο κρέας.
Ζεστές θάλασσες και βιβριώση
Η άνοδος της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τα βακτήρια του γένους Vibrio, που προκαλούν τη βιβριώση. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε θερμές παράκτιες περιοχές με χαμηλή αλατότητα, όπως οι εκβολές ποταμών και ορισμένες κλειστές θάλασσες.
Οι ειδικοί προτείνουν να αποφεύγεται η κολύμβηση όταν υπάρχουν ανοιχτές πληγές ή πρόσφατα τρυπήματα στο σώμα, ενώ υπενθυμίζουν ότι τα θαλασσινά πρέπει να καταναλώνονται μόνο μετά από επαρκές μαγείρεμα.
Κουνούπια σε περισσότερες περιοχές της Ευρώπης
Περίοδοι με μεγαλύτερη διάρκεια, ζέστη και υγρασία επιτρέπουν σε είδη κουνουπιών που μέχρι πρόσφατα δεν επιβίωναν στην Ευρώπη να εγκαθίστανται σε περισσότερες περιοχές. Η εξέλιξη αυτή ανεβάζει τον κίνδυνο μετάδοσης νοσημάτων όπως ο δάγκειος πυρετός, ο ιός τσικουνγκούνια και ο ιός του Δυτικού Νείλου.
Για την προστασία των πολιτών, το ECDC συνιστά εντομοαπωθητικά, κατάλληλο ρουχισμό, σήτες στα παράθυρα, κουνουπιέρες ή κλιματισμό, καθώς και απομάκρυνση κάθε σημείου με λιμνάζοντα νερά γύρω από κατοικίες.
Τσιμπούρια, νόσος του Lyme και TBE
Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει και τη δραστηριότητα των τσιμπουριών, καθώς οι πιο ήπιοι χειμώνες και οι θερμότερες εποχές παρατείνουν σημαντικά την περίοδο που παραμένουν ενεργά. Αυτό αυξάνει την έκθεση των πολιτών σε νοσήματα που μπορούν να μεταδώσουν.
Τα τσιμπούρια μεταδίδουν τη νόσο του Lyme και την εγκεφαλίτιδα από τσιμπούρια (TBE), ασθένειες που σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλούν σοβαρές επιπλοκές. Η χρήση ρούχων με μακριά μανίκια και παντελονιών σε δάση ή πάρκα, ο έλεγχος του σώματος μετά από υπαίθριες δραστηριότητες και η άμεση αφαίρεση τυχόν τσιμπουριών αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας. Για την εγκεφαλίτιδα από τσιμπούρια υπάρχει επίσης διαθέσιμο εμβόλιο.
Η πρόληψη περνά από συνεργασία και ενημέρωση
Το ECDC τονίζει ότι η αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στη δημόσια υγεία απαιτεί στενή συνεργασία ανάμεσα στην ανθρώπινη υγεία, το περιβάλλον και την υγεία των ζώων. Παράλληλα, η έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών παραμένει βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των κινδύνων που ενισχύουν οι υψηλότερες θερμοκρασίες και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Αναμένεται ότι, όσο οι θερμές περίοδοι γίνονται πιο παρατεταμένες, η ανάγκη για πρόληψη και προσαρμογή θα παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη.
