Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου φωτίζει ένα πρόβλημα που δεν συνδέεται μόνο με τη διάρκεια του ύπνου, αλλά κυρίως με την ποιότητά του. Σχεδόν 7 στους 10 εργαζόμενους ηλικίας άνω των 50 ετών φαίνεται ότι αντιμετωπίζουν επίμονες διαταραχές ύπνου, με το εργασιακό στρες να ξεχωρίζει ως βασικός επιβαρυντικός παράγοντας.
Το εύρημα αποκτά σημασία τη στιγμή που το εργατικό δυναμικό γερνά και οι επιχειρήσεις καλούνται, σύμφωνα με τους ερευνητές, να δώσουν μεγαλύτερο βάρος στην ευημερία του προσωπικού τους. Η μελέτη δείχνει επίσης ότι ακόμη και όσοι κοιμούνται αρκετές ώρες μπορεί να μην ξεκουράζονται πραγματικά.
Τι κατέγραψε η μελέτη
Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports και παρακολούθησε 45 εργαζόμενους ηλικίας 50 έως 66 ετών από διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους για έναν χρόνο. Οι επιστήμονες συνέδεσαν ερωτηματολόγια για την ευεξία και την εργασιακή εμπειρία με περισσότερες από 5.200 ημέρες καταγραφής από φορητές συσκευές.
Τα στοιχεία έδειξαν ότι σχεδόν το 70% των συμμετεχόντων εμφάνιζε επίμονες, κλινικά σημαντικές διαταραχές ύπνου, χωρίς να έχει προηγούμενη διάγνωση. Παράλληλα, το 90% παρουσίασε συχνές αφυπνίσεις και διακοπές του ύπνου κατά τη διάρκεια της μελέτης.
Αν και οι περισσότεροι κοιμούνταν 6,5 έως 8 ώρες κάθε βράδυ, δήλωναν ότι ξυπνούσαν κουρασμένοι. Αυτό οδηγεί τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ο χρόνος ύπνου, αλλά οι επαναλαμβανόμενες διακοπές του.
Η εργασία ως καθοριστικός παράγοντας
Με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, η ερευνητική ομάδα εξέτασε ποιες μεταβλητές σχετίζονται πιο έντονα με τις διαταραχές ύπνου. Οι συνθήκες εργασίας αναδείχθηκαν σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες.
Όσοι συμμετέχοντες δήλωναν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη δουλειά τους και καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική και την προσωπική ζωή εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας. Αντίθετα, όσοι ανέφεραν συχνά ένταση, εκνευρισμό ή κατήφεια στον εργασιακό χώρο είχαν σταθερά χαμηλότερη ψυχική και σωματική ευεξία.
Τι είπαν οι ερευνητές
Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Ψηφιακής Υγείας και Επιστήμης Δεδομένων στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Αθανάσιος Τσάνας, σημείωσε ότι ακόμη και οι ίδιοι οι ερευνητές δεν περίμεναν να καταγράψουν τόσο εκτεταμένα προβλήματα ύπνου σε άτομα χωρίς γνωστή διάγνωση.
«Η ανάλυσή μας δείχνει ξεκάθαρα ότι πολλά από τα προβλήματα ύπνου και ευεξίας σχετίζονται με την εργασία, ενώ η συνολική ευεξία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατήρηση μιας σταθερής ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η αξιοποίηση δεδομένων από έξυπνα ρολόγια επέτρεψε τον εντοπισμό μοτίβων που μέχρι σήμερα παρέμεναν αόρατα. Όπως είπε, αυτό ανοίγει τον δρόμο για στοχευμένες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους εργαζόμενους να διατηρήσουν την υγεία τους όσο πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση.
Η Δρ Belinda Steffan, ερευνήτρια στη Σχολή Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ανέφερε από την πλευρά της ότι η αλληλεπίδραση ανάμεσα σε εργασία και ύπνο ήταν γνωστή, όμως η έκταση του προβλήματος σε έναν κατά τα άλλα υγιή πληθυσμό ήταν απρόσμενη.
Η ίδια εξήγησε ότι πέρα από παράγοντες που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η εμμηνόπαυση ή οι φυσιολογικές αλλαγές του οργανισμού, ρόλο παίζουν επίσης το άγχος της φροντίδας άλλων ανθρώπων, οι οικονομικές πιέσεις και το χρόνιο εργασιακό στρες.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι ο ύπνος αποτελεί ζήτημα υγείας και ευεξίας στον χώρο εργασίας. Οι οργανισμοί και οι εργοδότες πρέπει να αναγνωρίσουν τον αντίκτυπο που έχουν τα προβλήματα ύπνου που σχετίζονται με την εργασία, όχι μόνο στους εργαζόμενους άνω των 50 ετών αλλά, ουσιαστικά, σε όλες τις ηλικιακές ομάδες».
Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με τη λογική των ευρημάτων, είναι να φανεί αν οι επιχειρήσεις θα δώσουν μεγαλύτερο βάρος σε παρεμβάσεις που στηρίζουν την ευεξία των εργαζομένων και περιορίζουν τις επιπτώσεις του εργασιακού στρες.
