Μια νέα επιστημονική μελέτη φέρνει στο προσκήνιο τη σχέση ανάμεσα στην ατμοσφαιρική ρύπανση και τη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, ο μολυσμένος αέρας δεν συνδέεται μόνο με τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, αλλά φαίνεται να επηρεάζει και το πώς εξελίσσεται σε όσους ήδη ζουν με αυτήν.
Το πιο καθαρό σήμα της έρευνας αφορά τα PM2.5, τα αιωρούμενα μικροσωματίδια που προέρχονται από σκόνη, καπνό, αιθάλη και καύσεις. Η δημοσίευση στο Annals of the Rheumatic Diseases δίνει βάρος σε έναν παράγοντα που, όπως δείχνουν οι επιστήμονες, μπορεί να έχει σημασία όχι μόνο για τη δημόσια υγεία, αλλά και για την καθημερινή διαχείριση της νόσου.
Τι έδειξε η έρευνα από τη Νότια Κορέα
Η μελέτη οργανώθηκε από ερευνητές στη Νότια Κορέα και παρακολούθησε 1.070 ασθενείς για τέσσερα χρόνια, από το 2021 έως το 2024. Στο διάστημα αυτό καταγράφηκαν 12.583 επισκέψεις σε εξωτερικά ιατρεία, σε πραγματικές συνθήκες κλινικής πρακτικής.
Για κάθε ασθενή εξετάστηκαν έξι βασικοί ατμοσφαιρικοί ρύποι: διοξείδιο του θείου (SO₂), διοξείδιο του αζώτου (NO₂), όζον (O₃), μονοξείδιο του άνθρακα (CO), PM10 και PM2.5. Οι ερευνητές συνέκριναν αυτά τα στοιχεία με τη δραστηριότητα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και με τη συχνότητα των εξάρσεων.
Γιατί τα PM2.5 ξεχώρισαν
Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι τα PM2.5 είχαν τη στενότερη συσχέτιση με αυξημένη ενεργότητα της νόσου και μεγαλύτερο κίνδυνο εξάρσεων. Η επίδραση φάνηκε πιο έντονη όταν η έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις PM2.5 διαρκούσε περισσότερο από δύο εβδομάδες.
Η συγκεκριμένη διαπίστωση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προηγούμενες επιδημιολογικές μελέτες είχαν δείξει ότι η μακροχρόνια έκθεση σε μολυσμένο αέρα αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, όχι όμως με την ίδια σαφήνεια το κατά πόσο επηρεάζει και την πορεία της μετά τη διάγνωση.
Πώς αξιολογήθηκαν οι ασθενείς
Για να περιοριστούν οι παρεμβολές από άλλους παράγοντες, οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη την ηλικία, το φύλο, την παρουσία ειδικών αντισωμάτων, τη φαρμακευτική αγωγή, τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και τις καιρικές μεταβολές.
Επιπλέον, έγινε ειδική στατιστική ανάλυση που συνέκρινε τις μεταβολές στην έκθεση των ίδιων ασθενών στους ρύπους λίγο πριν από κάθε επίσκεψη. Με αυτόν τον τρόπο μειώθηκε η πιθανότητα οι συσχετίσεις να οφείλονται σε τυχαίους ή παραπλανητικούς παράγοντες.
Γιατί ο μολυσμένος αέρας μπορεί να επιβαρύνει τη ΡΑ
Τα PM2.5 είναι τόσο μικρά ώστε μπορούν, όταν εισπνέονται, να περάσουν από τους πνεύμονες στην κυκλοφορία του αίματος και να φτάσουν σε διάφορα όργανα. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι προκαλούν αυξημένη παραγωγή δραστικών μορφών οξυγόνου, με αποτέλεσμα οξειδωτικό στρες, βλάβες στο DNA και ενεργοποίηση φλεγμονωδών μηχανισμών.
Αυτές οι διεργασίες ενδέχεται να εντείνουν τη φλεγμονή που χαρακτηρίζει τη ρευματοειδή αρθρίτιδα και να συμβάλουν σε πιο συχνές ή πιο επώδυνες εξάρσεις της.
Τι προτείνουν οι ερευνητές
Η ομάδα επισημαίνει ότι χρειάζονται κι άλλες μελέτες για να φανεί αν η βελτίωση της ποιότητας του αέρα ή ο περιορισμός της έκθεσης στους ρύπους μπορεί να μειώσει άμεσα τη δραστηριότητα της νόσου.
Ωστόσο, η πρακτική σύσταση είναι σαφής: οι ασθενείς με ΡΑ καλό είναι να αποφεύγουν την παρατεταμένη παραμονή σε περιβάλλοντα με υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση, ιδίως όταν οι συγκεντρώσεις PM2.5 είναι αυξημένες.
Παρότι η έρευνα έγινε σε κορεατικό πληθυσμό και τα ευρήματα πρέπει να επιβεβαιωθούν και αλλού, οι ειδικοί τη θεωρούν σημαντικό βήμα για την κατανόηση του ρόλου των περιβαλλοντικών παραγόντων στη ρευματοειδή αρθρίτιδα. Το επόμενο βήμα, όπως σημειώνεται, είναι να φανεί αν παρεμβάσεις στην ποιότητα του αέρα μπορούν πράγματι να μειώσουν τον πόνο και τη φλεγμονή σε χρόνιες αυτοάνοσες παθήσεις.
