Ακόμη και ένα μικρό «κέρδος» στην κίνηση της ημέρας μπορεί να έχει σημασία: νέα μελέτη του University College London (UCL) συνδέει 15 λεπτά περισσότερης σωματικής δραστηριότητας με 2% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.
Το εύρημα, που δημοσιεύθηκε στο BMC Medicine, δεν εστιάζει μόνο στην οργανωμένη άσκηση. Αντίθετα, εξετάζει πώς μοιράζεται συνολικά ο χρόνος μέσα στο 24ωρο ανάμεσα σε ύπνο, καθιστική ζωή, όρθια στάση και κίνηση.
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα 59.218 συμμετεχόντων της UK Biobank, με μέση ηλικία τα 61,7 έτη και 55% γυναίκες. Η καθημερινή δραστηριότητά τους καταγράφηκε με φορετές συσκευές, ενώ σε περίπου 8 χρόνια παρακολούθησης καταγράφηκαν 2.385 περιστατικά καρκίνου.
Τι έδειξαν τα δεδομένα της UK Biobank
Η ομάδα του UCL ήθελε να δει όχι μόνο πόσο ασκούνταν οι συμμετέχοντες, αλλά και πώς κατανέμονταν οι ώρες της ημέρας τους. Με άλλα λόγια, η μελέτη εξέτασε τι συμβαίνει όταν χρόνος από τον ύπνο ή την ακινησία μεταφέρεται στην κίνηση.
Στα μοντέλα της έρευνας, η αντικατάσταση 15 λεπτών ύπνου με 15 λεπτά κίνησης συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου κατά 2%. Το ίδιο ποσοστό φάνηκε και όταν 15 λεπτά καθιστικής συμπεριφοράς αντικαθίσταντο από κίνηση.
Αντίστροφα, όταν 30 λεπτά κίνησης αντικαθίσταντο από 30 λεπτά καθιστικής ζωής, ο εκτιμώμενος κίνδυνος καρκίνου αυξανόταν κατά 8%. Όταν τα ίδια 30 λεπτά δίνονταν στον ύπνο, η αύξηση έφτανε το 7%.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως ο ύπνος είναι επιβαρυντικός για την υγεία. Η ανάλυσή τους εξετάζει θεωρητικά τι μπορεί να συμβεί όταν χρόνος που ήδη αφιερώνεται στην κίνηση αντικαθίσταται από άλλη δραστηριότητα στο ίδιο 24ωρο.
Η καθημερινή κίνηση μετρά πέρα από το γυμναστήριο
Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ. John Mitchell από το UCL Division of Surgery and Interventional Science, τονίζει ότι το μήνυμα δεν περιορίζεται σε ένα προπονητικό πρόγραμμα ή στο γυμναστήριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και απλές κινήσεις της ημέρας μπορούν να συμβάλουν σε έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής.
«Τείνουμε προς αυτό που ονομάζουμε κατευθυντήριες οδηγίες κίνησης 24 ωρών, όπου οι άνθρωποι έχουν μια σειρά από επιλογές τις οποίες μπορούν να προσαρμόσουν στον τρόπο ζωής τους, ώστε να περιορίσουν τον κίνδυνο νόσησης με την πάροδο του χρόνου»
Ο Δρ. Mitchell πρόσθεσε ότι η μελέτη έδειξε «υπάρχει αυξημένος κίνδυνος καρκίνου για όσους περνούν πολύ χρόνο καθιστοί».
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ενδεικτικές καθημερινές κινήσεις όπως το να τρέξει κάποιος για να προλάβει το λεωφορείο, να ανέβει γρήγορα σκάλες ή να μεταφέρει βαριές σακούλες με ψώνια. Αυτές οι πράξεις, όπως είπε, μετρούν ως κομμάτι της συνολικής δραστηριότητας.
Ακόμη και λίγα λεπτά έντονης δραστηριότητας έχουν βάρος
Η μελέτη εξέτασε και ένα δεύτερο σενάριο: τι θα συνέβαινε θεωρητικά αν άνθρωποι που ήδη κινούνται αρκετά μείωναν την έντονη σωματική τους δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον Δρ. Mitchell, η απώλεια μόλις δύο έως τριών λεπτών έντονης δραστηριότητας την ημέρα, αν αυτά αντικαθίσταντο από καθιστική ζωή, ύπνο ή ελαφριά δραστηριότητα, συνδέθηκε στα μοντέλα με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου.
Ως παραδείγματα έντονης δραστηριότητας, ο ίδιος ανέφερε τα αθλήματα, το γρήγορο ανέβασμα της σκάλας και τη μεταφορά βαριών σακουλών με ψώνια, δηλαδή οτιδήποτε ανεβάζει τους καρδιακούς παλμούς και προκαλεί εφίδρωση.
«Για τους ανθρώπους που έχουν ήδη μια σωματικά δραστήρια ζωή, είναι πραγματικά σημαντικό να διατηρούν αυτό το επίπεδο δραστηριότητας καθώς μεγαλώνουν», κατέληξε.
Μια έρευνα που προσθέτει βάρος στα δεδομένα για τη φυσική δραστηριότητα
Η νέα μελέτη έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη σημαντικό σύνολο επιστημονικών δεδομένων που συνδέουν τη συστηματική φυσική δραστηριότητα με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου.
Το πιο πρακτικό της συμπέρασμα είναι σαφές: δεν χρειάζεται κάθε κίνηση να είναι οργανωμένη άσκηση για να έχει αξία. Λίγα περισσότερα λεπτά δραστηριότητας μέσα στην καθημερινότητα μπορεί να κάνουν τη διαφορά.
Μένει να φανεί πώς αυτά τα ευρήματα θα ενσωματωθούν στην καθημερινή συμβουλή προς το κοινό, όμως η κατεύθυνση που δίνουν οι ερευνητές είναι ήδη ξεκάθαρη: λιγότερος χρόνος στον καναπέ και περισσότερη κίνηση μέσα στη μέρα.
