Με ένα νέο πακέτο δημόσιων επενδύσεων ύψους 23 δισ. ευρώ, η κυβέρνηση βάζει μπροστά το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) για την περίοδο 2026-2030. Το πρόγραμμα έρχεται μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ο βασικός αναπτυξιακός μοχλός της επόμενης πενταετίας.
Η παρουσίασή του γίνεται σήμερα από τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, με την παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα που αφορούν υποδομές, μεταφορές, πολιτική προστασία, ψηφιακό μετασχηματισμό, επιχειρήσεις και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Το ΕΠΑ 2026-2030 θα χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από εθνικούς πόρους του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Οι πόροι του θα κατευθυνθούν προς τα υπουργεία, τις Περιφέρειες και τους δήμους, έπειτα από διαβούλευση με την τοπική αυτοδιοίκηση.
Πώς θα μοιραστούν οι πόροι
Το νέο πρόγραμμα δεν αφορά μόνο νέα έργα. Περιλαμβάνει επίσης τη συνέχιση ώριμων παρεμβάσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, ώστε να μη χαθεί ο ρυθμός σε υποδομές και δράσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει.
Παράλληλα, λειτουργεί συμπληρωματικά με το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης. Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπεται πιο εκτεταμένη χρήση χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως οι Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), οι εγγυήσεις και τα δάνεια, με στόχο τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Οι επτά άξονες του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης
Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης οργανώνεται σε επτά βασικούς άξονες. Στην κοινωνική συνοχή περιλαμβάνονται παρεμβάσεις για τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων, την ενίσχυση της απασχόλησης, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη στήριξη των ευάλωτων ομάδων και των απομακρυσμένων περιοχών.
Στην ενότητα των υποδομών και των μεταφορών δίνεται προτεραιότητα στην αναβάθμιση και συντήρηση του οδικού δικτύου, στην ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, αλλά και σε έργα για αεροδρόμια, υδατοδρόμια και άλλες κρίσιμες μεταφορικές υποδομές.
Για την πολιτική προστασία και την κλιματική αλλαγή προβλέπονται αντιπλημμυρικά έργα, δράσεις πρόληψης φυσικών καταστροφών, ενίσχυση της πυροπροστασίας, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και παρεμβάσεις που θα ενισχύουν την ανθεκτικότητα των υποδομών απέναντι στην κλιματική κρίση.
Στον άξονα της καινοτομίας, της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας, το βάρος πέφτει σε παραγωγικούς κλάδους με υψηλή αναπτυξιακή δυναμική, όπως ο τουρισμός, ο πολιτισμός, η αγροδιατροφή και η βιομηχανία.
Ψηφιακό κράτος, πράσινη ανάπτυξη και διοικητική υποστήριξη
Στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την τεχνητή νοημοσύνη, το πρόγραμμα προβλέπει νέες ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, κυβερνοασφάλεια, προστασία δεδομένων και ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.
Στην πράσινη ανάπτυξη περιλαμβάνονται έργα για την ενεργειακή μετάβαση, την κυκλική οικονομία, την προστασία του περιβάλλοντος και την καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων. Τέλος, προβλέπονται και πόροι για την υποστήριξη των προγραμμάτων, ώστε να ενισχυθεί η παρακολούθηση, η υλοποίηση των έργων και η διοικητική ικανότητα των φορέων που θα τα διαχειριστούν.
Μένει να φανεί πώς θα αποτυπωθεί στην πράξη η κατανομή των πόρων ανά τομέα και περιοχή, καθώς το επόμενο βήμα του προγράμματος θα κριθεί από την εφαρμογή του σε υπουργεία, Περιφέρειες και δήμους.
