Στο πακέτο μέτρων που ετοιμάζεται για τη ΔΕΘ, οι συνταξιούχοι βρίσκονται στο επίκεντρο, μαζί με παρεμβάσεις για μισθωτούς και οικογένειες. Η κυβερνητική γραμμή, όπως έχει αποτυπωθεί τις τελευταίες ημέρες από τον Παύλο Μαρινάκη, συνδέει τις ανακοινώσεις με την ανάγκη αντιμετώπισης της ακρίβειας και της πίεσης από τον υψηλό πληθωρισμό.
Το οικονομικό επιτελείο, πάντως, αποφεύγει τις πρόωρες διαρροές, με στόχο ο πρωθυπουργός να παρουσιάσει στη ΔΕΘ τις τελικές επιλογές. Το βέβαιο είναι ότι το βάρος πέφτει σε μια μεγάλη και ευάλωτη ομάδα που έχει δεχθεί περισσότερες από 20 περικοπές στα χρόνια των μνημονίων.
Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις που αγγίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των μισθωτών και των οικογενειών, με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και κόστος για κάθε μέτρο.
Οι συνταξιούχοι στο προσκήνιο της ΔΕΘ
Σύμφωνα με όσα έχουν διαμηνύσει κυβερνητικά στελέχη, κάθε φορά που προκύπτουν επιπλέον δημοσιονομικοί πόροι, η πρώτη κοινωνική ομάδα που ενισχύεται είναι οι συνταξιούχοι. Η τοποθέτηση αυτή συνδέεται και με το γενικότερο κλίμα ακρίβειας, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός και περιορίζει την αγοραστική δύναμη.
Στο τραπέζι βρίσκονται σενάρια για νέες παροχές που θα δοθούν είτε οριζόντια είτε σε μεγάλες κατηγορίες συνταξιούχων, με ορίζοντα εφαρμογής τον Νοέμβριο του 2026 ή το Δεκέμβριο του 2026, ανάλογα με το μέτρο.
Ενίσχυση έως 446 ευρώ τον Νοέμβριο του 2026
Το σενάριο που φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι η χορήγηση ενίσχυσης μεγαλύτερης από 300 ευρώ τον Νοέμβριο του 2026. Τα ποσά που εξετάζονται είναι τα 400 ευρώ ή τα 446 ευρώ, δηλαδή το ύψος της εθνικής σύνταξης σήμερα.
Η ενίσχυση αφορά 1,87 εκατομμύρια άτομα, περίπου το 85% των συνταξιούχων, αλλά και ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία. Στον κύκλο των δικαιούχων εντάσσονται επίσης οι χήρες και οι χήροι από τα 60 τους χρόνια και όχι από τα 65, εφόσον η σύνταξη χηρείας είναι η μοναδική πηγή εσόδων τους.
Ήδη οι δικαιούχοι έχουν αυξηθεί κατά 420.000, μετά τη διεύρυνση των ορίων εισοδήματος και ακίνητης περιουσίας. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει και περαιτέρω διεύρυνση των ορίων, ενδεχομένως και των ηλικιακών, ώστε να ωφεληθούν περισσότεροι.
Ένα δεύτερο σενάριο αφορά την ετήσια αύξηση των συντάξεων. Με βάση τις εκτιμήσεις των οικονομολόγων, ο πληθωρισμός αναμένεται να κλείσει στο 3,8%-4% και η ανάπτυξη στο 1,8%, κάτι που, με τον μαθηματικό τύπο πληθωρισμός συν ανάπτυξη δια δύο, οδηγεί σε αύξηση 2,7%-2,8% για το 2027.
Η πρόβλεψη αυτή είναι υψηλότερη από το 2,4% που είχε αρχικά προβλεφθεί και θα χορηγηθεί πριν από τα Χριστούγεννα. Για συνταξιούχο με σύνταξη 1.000 ευρώ, η αύξηση μεταφράζεται σε 27 ευρώ τον μήνα και 324 ευρώ τον χρόνο.
Παρότι το ποσοστό είναι βελτιωμένο σε σχέση με την αρχική εκτίμηση, εξακολουθεί να υπολείπεται του πληθωρισμού. Για τον λόγο αυτό το οικονομικό επιτελείο δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να υπερβεί τον μαθηματικό τύπο και να δώσει μεγαλύτερη αύξηση.
Η ΕΑΣ και η οριστική κατάργηση της προσωπικής διαφοράς
Στο πεδίο των συντάξεων εξετάζεται και ένα “λίφτινγκ” της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), η οποία επιβάλλεται σε 400.000 συνταξιούχους με κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Δεν είναι η πρώτη φορά που η κυβέρνηση μελετά ελάφρυνση της συγκεκριμένης εισφοράς.
Προς το παρόν έχει ήδη εφαρμοστεί το πάγωμα των κλιμάκων της ΕΑΣ, ώστε όταν αυξάνονται οι συντάξεις να προσαρμόζονται και τα όρια των κλιμακίων και να αποφεύγεται η μετάβαση σε πιο επιβαρυντικό συντελεστή.
Το κλειδωμένο μέτρο, ωστόσο, είναι η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς. Από το Δεκέμβριο του 2026 το σύνολο των 2,5 εκατομμυρίων συνταξιούχων θα μπει στον κύκλο των αυξήσεων, καθώς θα καταργηθεί οριστικά ο μηχανισμός της προσωπικής διαφοράς και θα αποδίδεται πλέον ολόκληρη η αύξηση και στους 670.000 συνταξιούχους που διατηρούν υπόλοιπο από την προσωπική διαφορά.
Το 2026, με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς σε δύο δόσεις, μεγάλη μερίδα συνταξιούχων έλαβε μόνο τη μισή αύξηση. Με την πλήρη κατάργηση, η διαφορά δεν θα απορροφά το ποσό της αύξησης. Το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς θα συνεχίσει να καταβάλλεται ως ξεχωριστό τμήμα της σύνταξης, θα παραμένει σταθερό και δεν θα προσαυξάνεται. Σε αυτό δεν θα επιβάλλονται οι ασφαλιστικές κρατήσεις για ασθένεια και ΕΑΣ, αλλά μόνο ο φόρος εισοδήματος.
Μείωση εισφορών για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα
Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα εξετάζεται περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από 1/1/2027. Σε αυτό το βασικό σενάριο, η ελάφρυνση θα αφορά αποκλειστικά τους εργοδότες.
Αν το επιτρέψει ο δημοσιονομικός χώρος, η μείωση μπορεί να φτάσει έως και μία ποσοστιαία μονάδα. Σε αυτή την εκδοχή, το όφελος θα μοιραστεί ισόποσα ανάμεσα σε εργαζομένους και εργοδότες.
Στο ίδιο πακέτο μέτρων περιλαμβάνονται παρεμβάσεις για τις οικογένειες. Πρώτο σενάριο είναι η σημαντική αύξηση των βασικών ποσών του Επιδόματος Παιδιού Α21, χωρίς καμία αλλαγή στα εισοδηματικά κριτήρια.
Αν η αύξηση φτάσει το 30%, το ετήσιο κόστος εκτιμάται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ. Η παρέμβαση χαρακτηρίζεται στοχευμένη προς τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.
Στο ίδιο πλαίσιο βρίσκεται υπό συζήτηση και πιθανή αύξηση της έκτακτης ενίσχυσης των 150 ευρώ ανά παιδί.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποτυπωθεί ποια από τα παραπάνω σενάρια θα ενταχθούν τελικά στις ανακοινώσεις της ΔΕΘ και ποια θα μεταφερθούν για αργότερα, ανάλογα με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.
