Το καλοκαίρι συνδέεται παραδοσιακά με τη θάλασσα, την έκθεση στον ήλιο και την επαφή με το φυσικό περιβάλλον. Όμως, όπως επισημαίνει ο κ. Κωνσταντίνος Μηλεούνης, Διευθυντής Δερματολόγος του Metropolitan Hospital, η σημερινή πραγματικότητα απαιτεί πιο προσεκτική στάση απέναντι σε όλα αυτά.
Η βασική του θέση είναι ξεκάθαρη: η ηλιακή ακτινοβολία δεν προσφέρει μόνο οφέλη, αλλά και κινδύνους που μεγαλώνουν όταν λείπουν η προστασία και τα σωστά μέτρα. Αυτό αφορά όλες τις ηλικίες, με ιδιαίτερη βαρύτητα στα παιδιά και στους εφήβους.
Παράλληλα, το καλοκαίρι φέρνει μαζί του και μικρότερους, αλλά συχνά ενοχλητικούς κινδύνους, όπως τα τσιμπούρια και τα τσιμπήματα από τσούχτρες. Ο γιατρός περιγράφει τι χρειάζεται να γίνει άμεσα, ώστε η επαφή με τη φύση να μην εξελιχθεί σε περιπέτεια για την υγεία.
Ηλιοπροστασία από τα πρώτα χρόνια
Ο κ. Μηλεούνης υπογραμμίζει ότι η προστασία από τον ήλιο δεν είναι εποχικό ζήτημα ούτε υπόθεση μόνο των διακοπών. Χρειάζεται όλο τον χρόνο και αφορά κάθε ηλικιακή ομάδα, με ακόμη μεγαλύτερη προσοχή στην παιδική και την εφηβική ηλικία.
Σύμφωνα με την ιατρική εμπειρία που επικαλείται, ένα έγκαυμα από τον ήλιο μέχρι την ηλικία των 18 ετών σημαίνει αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος ακόμη και πολλές δεκαετίες αργότερα. Η εξήγηση που δίνει είναι ότι η ηλιακή ακτινοβολία συσσωρεύεται στο σώμα με τα χρόνια.
Γι’ αυτό, σημειώνει, η σωστή αντιηλιακή προστασία δεν πρέπει να περιορίζεται στους μήνες της θάλασσας. Ο κατάλληλος ρουχισμός στην παραλία λειτουργεί ως η πιο αποτελεσματική άμυνα, μαζί με την επιλογή του σωστού αντιηλιακού ανάλογα με την ηλικία και τον τύπο δέρματος, από τα μικρά παιδιά έως τις γυναίκες και τους άνδρες.
Γιατί η Ελλάδα έχει ήλιο αλλά όχι πάντα επαρκή βιταμίνη D
Μία ακόμη παράμετρος που αναδεικνύει ο δερματολόγος αφορά τη βιταμίνη D. Παρότι η Ελλάδα είναι χώρα με έντονη ηλιοφάνεια, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού εμφανίζει έλλειψη.
Κατά τον ίδιο, η εικόνα αυτή σχετίζεται με το γεγονός ότι στη χώρα έχει περιοριστεί ουσιαστικά η λήψη βιταμίνης D μέσω της διατροφικής αλυσίδας, ώστε να ακολουθήσει η επεξεργασία της μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας. Ως απάντηση, προτείνει την επανένταξη λιπαρών ψαριών στη διατροφή, όπως σολομός, σαρδέλα, ρέγγα και σκουμπρί, μαζί με ελεγχόμενη και προσεκτική έκθεση στον ήλιο.
Πώς αντιμετωπίζονται τσιμπούρια και τσούχτρες
Οι θερινοί μήνες, με τα μπάνια και την αυξημένη επαφή με τη φύση, φέρνουν και άλλους κινδύνους, όπως τα τσιμπούρια και οι τσούχτρες. Και στις δύο περιπτώσεις, η έγκαιρη και ψύχραιμη αντίδραση είναι καθοριστική.
Για τα τσιμπούρια, ο κ. Μηλεούνης εξηγεί ότι πρόκειται για παρασιτικά αρθρόποδα που συχνά εντοπίζονται δύσκολα, ακόμη και σε σημεία όπως η λεκάνη, όπου χώνονται στο δέρμα. Η αφαίρεσή τους πρέπει να γίνεται προσεκτικά με λεπτό, οξύαιχμο λεπιδάκι, ώστε να αποκολληθεί και η κεφαλή. Αν η κίνηση είναι βίαιη, υπάρχει κίνδυνος να μείνουν μέσα το κεφάλι και τα άγκιστρα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει επίμονο οζίδιο και έντονη φαγούρα για μήνες. Για τον λόγο αυτόν, κρίνεται σκόπιμη η ιατρική εκτίμηση και η εξέταση αντισωμάτων για Borrelia, τη μικροβιακή αιτία της νόσου Lyme.
Στα τσιμπήματα από τσούχτρες, η πρώτη κίνηση είναι η άμεση έξοδος από τη θάλασσα. Τα υπολείμματα των πλοκαμιών αφαιρούνται με μια σκληρή κάρτα, όπως τραπεζική, ενώ πρέπει να αποφεύγεται το πλύσιμο με γλυκό νερό, γιατί εντείνει τον ερεθισμό. Το ξέπλυμα γίνεται μόνο με θαλασσινό νερό και, στη συνέχεια, συνιστάται τοπική κορτιζονούχος κρέμα για 2 έως 3 εβδομάδες.
Με βάση τις ίδιες οδηγίες, η ασφαλής επαφή με τον ήλιο και τη φύση δεν απαιτεί αποχή, αλλά σωστή πρόληψη. Η προστασία, η έγκαιρη αντιμετώπιση και οι καθημερινές πρακτικές που στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα μπορούν να μειώσουν αισθητά τους κινδύνους για το δέρμα και συνολικά για τον οργανισμό.
